2017-10-21 Szlagier Festiwal

Stała Wystawa Solnictwa, nawiązująca do nieistniejącej już kopalni, powstała w styczniu 2011 roku, z okazji dwudziestopięciolecia zakończenia eksploatacji złóż w kopalni Solno. Celem ekspozycji jest przybliżenie bogatej historii solarstwa rozwijającego się na terenie współczesnego Inowrocławia od pradziejów.

Wystawa składa się z dziesięciu sal, przedstawiających różne aspekty inowrocławskiego solowarstwa na przełomie wieków.
Bogata historia związków miasta z solą rozpoczęła się już w czasach starożytnych. Pomiędzy II a IV wiekiem naszej ery na terenie obecnego osiedla Rąbin znajdowała się osada zajmująca się pozyskiwaniem tego cennego surowca. Wydobywano go w prosty sposób; wody głębinowe drążyły solną skałę i wypływały w postaci słonych strumieni na powierzchnię ziemi, ludzie zbierali solankę i wygotowywali z niej wodę. O pomysłowości ówczesnych ludzi i popycie na sól może świadczyć to że aby usprawnić produkcję nasi przodkowie wybudowali pierwszą w Europie Tężnię. Tak więc tradycja tężni uzdrowiskowej znajdującej się w Parku solankowym sięga ponad 1600 lat wstecz.


Kolejnym etapem historycznym, prezentowanym na wystawie, jest średniowiecze. Jedenastowieczna osada została odkryta przez archeologów na terenie obecnego parkingu umiejscowionego przy ulicy bp. Antoniego Laubitza, znajdującego się przed kościołem NMP tzw. "Ruiny". Sposób pozyskiwania soli nie zmienił się w znaczący sposób od starożytności, jedyną znaczącą innowacją była swoista zamiana tężni na panwie słoneczne - rodzaj odstojników, basenów do których wlewana była solanka. Klimat na tych terenach w średniowieczu był o wiele cieplejszy niż współcześnie, tak więc woda z solanki swobodnie odparowywała, pozostawiając sól.

Niefortunnie dla Inowrocławia w XIII wieku odkryte zostały złoża soli w Wieliczce i Bochni, a po scentralizowaniu państwa Polskiego i przeniesieniu stolicy do Karkowa, stały się regaliami królewskimi. Powstał monopol na sól wydobywaną na terenie Królestwa, czego konsekwencją było zaprzestanie wydobywania surowca na terenie Inowrocławia aż do połowy XIX wieku.

Pod koniec XIX wieku zaczęły działać pierwsze głębinowe kopalnie w mieście. Rozpoczęcie przez nie wydobycia związane było z gwałtownym rozwojem infrastruktury kopalnianej. Powstała warzelnia soli, a na początku XX wieku zakłady sodowe. Był to "złoty okres" dla Inowrocławia, wtedy także rozpoczęło swoją działalność uzdrowisko. Niestety niekontrolowane wydobycie i umiejscowienie kopalni zbyt płytko pod ziemią doprowadziło do powstania słynnych katastrof górniczych zwanych zapadliskami. W pierwszej dekadzie XX wieku kopalnia najpierw została zalana podziemnym ciekiem wodnym naruszonym przez górników, co w szerszej perspektywie doprowadziło do osuwania się gruntów i zawalenia się min. północnej ściany transeptu kościoła pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Pannie.

XX wieczne, współczesne kopalnie Solno rozpoczęły swoją działalność w dwudziestoleciu międzywojennym i to głównie im poświęcona jest wystawa. Były czynne aż do 1986 roku, kiedy to podjęto decyzję o ich zalaniu ze względu na potencjalne niebezpieczeństwo jakie stanowiły wyługowane komory kopalni. Czy decyzja była słuszna? Cały czas trudno to stwierdzić, zamknięcie Solna związane było z zahamowaniem przemysłu w Inowrocławiu, który był uzależniony od kopalni. Oczywiście strata możliwości dostępu do unikalnych na skalę Europejską wypłukanych komór, które oprócz walorów estetycznych posiadały także wartości zdrowotne były olbrzymią stratą nie tylko dla Inowrocławia.

Na Stałej Wystawie Solnictwa można doświadczyć atmosfery panującej w XX wiecznej kopalni dzięki ścianom wyłożonym najprawdziwszą solą kamienną. W Sali projekcyjnej można obejrzeć film dokumentalny nakręcony przed zalaniem kopalni, a także przejechać się windą stylizowaną na windę/ górniczą. Dziesięć sal tematycznych przybliży najważniejsze aspekty solowarstwa na terenie Inowrocławia.

Wystawa funkcjonuje w podziemiach Teatru Miejskiego (pl. Klasztorny 2). Wstęp jest bezpłatny.

 

GODZINY FUNKCJONOWANIA

niedziela, poniedziałek - nieczynne    

wtorek-piątek - godz. 12.00-18.00

sobota - godz. 10.00-16.00

Zwiedzanie jest możliwe także w innych godzinach, po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu. Prosimy także, aby informować wcześniej o planowanym zwiedzaniu Wystawy przez grupy zorganizowane, tel. 795 105 256, 52 357 58 67.
Pełny czas zwiedzania przewidziany jest na 45 minut.

 

solnictwoo